BABETTES FEEST
In dit afgelegen oord woonden ooit twee zusters...
die beiden voorbij de eerste blos van de jeugd waren.
Hun doopnamen waren Martina en Philippa...
naar Maarten Luther en Philippus Melanchton.
Ze besteedden de meeste tijd...
en het meest van hun mager inkomen aan goede werken.
Dank u.
Hun vader was dominee en profeet geweest...
en stichter van een godsdienstige gemeenschap...
die zeer gerespecteerd was en wellicht ook ietwat gevreesd.
De dominee was laat gehuwd en nu al jaren dood.
Ieder jaar verminderde het aantal volgelingen.
Maar ze bleven samenkomen voor het Woord en de uitleg daarvan...
en om de nagedachtenis van hun meester te eren...
die ze bij hen aanwezig voelden.
<Jeruzalem, ons waarlijk huis,
<uw naam is ons zo lief.
<Uw lief'lijkheid gaat bovenal.
<U kleedt ons en U voedt ons...
<en nimmer geeft U een steen...
<aan kind'ren smekend om wat brood.
De twee zusters hadden een Franse hulp.
Ze heette Babette.
Dit lijkt vreemd voor twee puriteinse vrouwen...
in zo'n afgelegen en desolate streek...
en vraagt om enige uitleg.
Babettes aanwezigheid in het huis van de twee zusters...
kan slechts verklaard worden door de verborgen diepten van het hart.
Als meisjes waren ze bijzonder aantrekkelijk,
en te vergelijken met de pracht van lentebloesem.
Ze waren echter nooit aanwezig op feesten en partijen.
Jonge mannen gingen ter kerke in de hoop hen te zien.
<Heer, laat uw Koninkrijk...
<hier bij ons aanwezig zijn...
<opdat de geest der genade...
<ons reinige van zonde.
<Dan weten we in onze harten...
<dat God hier bij ons is...
<en dat Gij woont...
<in die op U vertrouwen.
Onder zijn volgelingen, werd aardse liefde en het huwelijk...
beschouwd als van weinig waarde en grotendeels illusie.
In mijn roeping...
zijn mijn twee dochters mijn rechter- en mijn linkerhand.
Zou je hen van mij wegnemen?
Desondanks hadden deze twee schoonheden...
de harten en de toekomstdromen...
van twee jonge heren buiten hun wereld, verstoord.
Eén daarvan was een jonge officier, Lorens Lowenhielm.
Hij had een plezierig leven waar hij gelegerd was...
en had schulden opgelopen.
Attentie!
Kapitein. Alle 20 manschappen aanwezig.
Lorens, Hou jezelf in toom.
Je gaat voor drie maanden naar je tante.
Die oude dame? - Ja.
In Norre Vossborg? - Ja.
In Jutland? - Ja.
Op het landgoed Norre Vossborg kunt u nadenken...
over uw gedrag...
en hoe het te verbeteren.
Welkom op Norre Vossborg.
Kom. Ik breng je naar je kamer.
Op dit moment had hij een visioen...
van een geheel ander leven...
zonder schuldeisers en ouderlijk vermaan...
en met een liefelijke engel aan zijn zij.
Dankzij de hulp van zijn vrome tante...
kreeg hij toegang tot het huis van de dominee.
Sta daar niet te staan, Martha. Haal een vaatdoek.
Genade een waarheid gaan samen,
lieve broeders en zusters.
Gerechtigheid en vrede kussen elkaar.
Hij herhaalde zijn bezoeken, maar het kwam hem voor...
dat hij er voor hen steeds minder toe deed.
Verontschuldig mij.
Gods paden gaan verder dan de zeeën...
en de sneeuwbedekte bergtoppen...
waar het menselijk oog geen sporen ziet.
Amen.
Ik ga voorgoed weg...
en ik zal je nooit meer zien.
Ik heb hier geleerd dat het leven hard en wreed is...
en dat er in deze wereld sommige dingen...
onmogelijk zijn.
Terwijl andere jonge officieren over hun liefdes praatten,
zweeg hij over de zijne.
Erop terugdenkend in het officiersverblijf...
en het door andermans ogen bezag...
leek het hem nu een nogal deerniswekkende affaire.
Lorens.
Hoe kan een luitenant van Huzaren...
zichzelf toestaan verslagen en gedeprimeerd te zijn...
door sommige vrome melancholische mensen...
die zelfs het zout voor hun soep niet kunnen betalen?
Het beeld van die mooie vrouw kan ik niet vergeten.
Je bent een dromer, Lorens.
'k Zou liever als jou zijn.
Ik zal wat aan de Jutlandse kust gebeurde, proberen te vergeten.
Vanaf nu zal ik vooruit kijken, niet terug.
Ik ga me richten op mijn carrière en op een dag...
zal ik een briljante verschijning zijn in de wereld van prestige.
Hij trouwde een hofdame van Koningin Sophia.
In die tijd was vroomheid in de mode aan het hof.
Hij kon uitdrukkingen gebruiken die hij hoorde in de pastorie...
en in zijn geheugen gegrift stonden.
Wij smeken om Gods genade.
We moeten Gods wil met liefde dienen.
Herinner jij je die stille jonge man...
die opeens verscheen en ook opeens verdween?
Ja.
Een jaar later verscheen een zelfs aanzienlijker persoon.
Een beroemde zanger uit Parijs, Achille Papin...
die opgetreden had in de Koninklijke Opera in Stockholm.
Dank u, lieftallige dame. U bent zo vriendelijk, mevrouw.
Stockholm is een prachtige stad.
Scandinavië heeft zoveel prachtige steden.
Ik reis veel...
maar wat ik het mooiste vind, is alleen te zijn.
Ik hou van stilte.
Stilte, en het geluid van golven.
Dan zou u de kust van Jutland moeten bezoeken.
Dat is grandioos...
en totaal onbedorven.
Daar is een echt frisse lucht...
en kunt u uitrusten.
Ik weet wel een plaats.
U kunt bij de kruidenier logeren.
Maar Achille Papin overkwam een soort melancholie.
Hij zag zichzelf plotseling als een oude man...
aan het eind van zijn carrière.
<Heer, onze God, uw Naam en uw glorie...
<moet overal ter wereld bezongen worden...
<en ieder mens uw nederige dienaar zijn.
<En elke reiziger zal zingen...
<tot uw ere.
<God is God, zelfs al was de wereld één woestijn.
<God is God, zelfs al was er nergens leven meer.
<Als de mensen verdwenen zijn en gij,hemel...
<heerst over het onnoemelijke onder het ruisen van harpen.
<Als de hoogste berg en de diepste vallei verdwenen is,
<zelfs als hemel en aarde ten einde komen,
<en er geen hoogte en diepte meer is,
<zal Gods glorie weer opkomen...
<in duizenden harten.
Almachtige God...
uw barmhartigheid reikt tot in de hemel...
en uw gerechtigheid gaat tot de diepten van de zee.
Dit is een diva.
Parijs zal aan haar voeten liggen.
Goedendag, monsieur pastor.
Goedendag.
Ik ben naar uw land gekomen voor mijn gezondheid.
Ik verblijf bij de kruidenier.
Ik zou graag muziekles geven...
aan de jonge vrouw die hier woont.
Ze heeft een prachtige stem en met wat oefening...
zal ze zingen als een engel.
Dat is belangrijk wanneer men God bezingt.
Bent u een paap?
Ja, Rooms Katholiek. Paaps.
Kom verder, monsieur...
Monsieur Achille Papin.
Ik heb mijn dochter gesproken en u heeft mijn toestemming.
Ik ben opgetogen. Dank u. Tot ziens, monsieur pastor.
Tot ziens, monsieur Papin.
Au revoir, mademoiselles.
Au revoir, monsieur.
Tot gauw? - Ja.
Ah, dank u.
Zeer goed.
Je wordt als een ster aan de hemel.
Niemand heeft ooit gezongen zoals jij zal zingen.
Je zal de enige ster zijn.
De anderen zullen erbij verbleken.
De Keizer zal komen luisteren,
evenals de nederige naaister.
Je hebt voldoende talent...
om de rijken te betoveren...
en de armen te troosten.
En, Philippa, ga je vooruit bij monsieur Papin?
Ja, vader.
<Een stem van binnen roept jou,
<het roept jou uit mijn hart.
<Verzet je nu niet langer,
<het is de stem van de vreugd.
<Ik beef, toch blijf ik luist'ren,
<'k Ben angstig voor mijn vreugd.
<Verlangen, liefd' en twijfel,
<zij strijden in mijn hart,
<zij strijden in mijn hart.
<Kom, dan, met mij mijn schoonheid.
<Masetto houdt nog van mij.
<Ik maak jou een 'grande dame'.
<Mijn hart smelt gaandeweg.
<Kom mee, kom mee!
<Kom, leg je hand in mijn hand,
<Ik wil wel en toch ook niet.
<Verzet je niet, het komt wel.
<Ik vrees mijn eigen vreugd.
<Laat ons gaan, mijn schoonheid.
<Kom, dan, met mij, mijn schoonheid.
<Masetto houdt nog van mij.
<Jij wordt een 'grande dame'.
<mijn hart smelt gaandeweg.
<O, kom!
<Laten we gaan.
<Ja, hand en hart verenigd,
<elkanders liefde delend.
<De liefde maakt ons één.
De liefde maakt ons één.
Goedendag, madame! Goedendag, madame! La-la-la!
Ik wil niet doorgaan met mijn zanglessen.
Alstublieft, vader, laat het monsieur Papin weten.
's Heren wegen lopen ook over rivieren, mijn kind.
Wees zo vriendelijk dit aan je gast te geven.
Ja, meneer.
Vaarwel, mijn leven. Vaarwel, mijn hart.
Vaarwel, mijn hoop.
Achille Papin nam de eerste boot van Frederikshaven...
terug naar Parijs.
Ze wonen daar.
Vele jaren later...
op een septemberavond in 1871.
Kom binnen.
Dames...
Herinnert u zich mij?
Wanneer ik aan u denk,
Herinner ik mij het parfum van de wilde lelietjes van dalen.
Zou de herinnering aan een Fransman die eeuwig u is toegedaan...
uw harten kunnen bewegen om het leven van een Franse vrouw te redden?
De onfortuinlijke draagster van deze brief, madame Babette Hersant...
moest, zoals mijn mooie Keizerin,
Parijs ontvluchten.
Een burgeroorlog woedt in onze straten.
Madame Hersants man en zoon werden gedood als ratten.
Zijzelf kon ternauwernood ontsnappen...
aan de bloedbevlekte handen van Generaal Galliffet.
Ze heeft alles verloren en durft niet in Frankrijk te blijven.
Een neef van haar werkt op een schip dat op Frederikshaven vaart.
Hij heeft ervoor gezorgd dat ze mee kan.
Ze vroeg of ik gastvrije mensen in Denemarken kende.
Dit bracht mijn goede herinneringen terug bij u,
mademoiselle Philippa, nu 35 jaar geleden.
Ik betreurde dat omstandigheden verhinderden dat uw stem...
gehoord kon worden in de Parijse Opera.
Vermoedend dat u geliefd en gerespecteerd bent,
omringd door een gelukkige kinderschare...
en mijzelf zie als een eenzame, grijze oude man,
vergeten door hen die eens mij applaudisseerden en bewonderden,
denk ik, dat u een beter levenspad gekozen hebt.
Wat is beroemdheid? Ons allen wacht het graf.
Maar toch, mijn schone sopraan,
terwijl ik dit schrijf besef ik dat het graf niet het einde is.
In het paradijs zal ik uw stem weer horen.
Daar zal u eeuwig de grote artiest zijn...
zoals God het bedoelde.
O, de engelen zullen verrukt zijn.
Babette is een uitstekend kokkin.
Dames, a.u.b. accepteer het nederige eerbetoon van een vriend...
die eens Achille Papin was.
Madame...
'k ben bang dat we u niet in dienst kunnen nemen.
Ons inkomen is ontoereikend...
om een zo ervaren huishoudster...
in dienst te nemen.
Maar ik wil alleen maar werken voor monsieur Papins vrienden.
U hoeft mij niet te betalen.
Als ik u niet mag dienen,
ga ik liever dood.
Nee, nee, nee.
Blijf bij ons.
Laat het weken. - Ja.
Je moet het laten weken.
Ja.
Laat het weken.
In moten snijden.
Brood.
Laat het weken.
Een beetje bier.
- Bier.
Door een zeef...
zo.
Bierbrood. - Bierbrood.
Goed. Een uur laten koken.
Het moet een uur koken. Koken. - Koken.
Goedemorgen,meneer Larsen. - Goedemorgen, madame Babette.
Ui. - Twee uien.
Twee uien.
Suiker. - Suiker.
20 shilling. - 20 skilling.
Twintig.
20 skilling.
Dank u. Tot ziens, meneer Larsen.
Dag, madame Babette.
Tot ziens.
Alstublieft.
Dank je, Babette.
Wonderlijk. Sinds Babette kwam, hebben we meer geld dan voorheen.
Babette had nu al 14 jaar gewerkt voor de dochters van de dominee...
Niet vers. - Niet vers?
Mijn vis is niet vers?
Twee minuten geleden zwommen ze nog.
Hoe veel kost het? 30 skilling.
Twintig. - Dertig.
Dertig. - Veertig.
Dertig.
Goed dan. Hou je mand op en neem ze mee.
Veel dank.
Die twee voor 30?
Nee, da's niet genoeg.
Deze kosten 50, en zo blijft het.
Goedemorgen. - Goedemorgen, madame Babette.
Een klein stukje spek.
De laatste die ik kocht, was ranzig.
Dat begrijp ik niet.
Mist u Frankrijk niet?
Mijn enige band met Frankrijk is een lot...
dat een goede vriend in Parijs jaarlijks vernieuwd.
Nauwelijks een 'band' te noemen.
Dank u. Dag.
Tot ziens, madame Babette.
Een slimme vrouw.
Ja.
Deze jeugdzonden worden je vergeven, Christopher.
Christus had ons lief en reinigde ons van zonden door zijn bloed.
Halleluja.
Jij die Christus zoekt,
kijk naar de hemelboog.
Daar zie je de tekenen van zijn oneindig Koninkrijk,
het eeuwig licht.
'Want van U is het Koninkrijk, en de kracht, en de heerlijkheid...
tot in eeuwigheid. Amen.'
En dank U, Heer, dat U ons Babette stuurde.
Zij helpt onze lieve zusters zodat zij zich kunnen wijden...
aan de meest erbarmelijken in onze kleine kudde. Amen.
In de loop der jaren werden de volgelingen van de dominee...
ietwat kribbig en kortaf.
Soms brak er ruzie uit in de kleine gemeente.
Hoewel lang geleden, Solveig...
herinner ik me nog goed hoe slecht je me ooit behandeld hebt.
Je herinnert je dat ik je slecht behandelde,
Maar ik herinner me hoe jaloers jij was.
En hoe onaardig jij was tegen mijn arme moeder.
Laten we zingen 'O, Heer, uw Rijk zal komen.'
Waarde Paul, je hebt me toen bedonderd. 'k Heb het altijd geweten.
'Altijd geweten.'
Jij weet niet eens meer wat je gisteren gegeten hebt.
Ik weet het precies. 'k Heb altijd geweten dat je me belazerde.
Zeg, kunnen we hier wat rust en vrede hebben?
Denk je dat mijn lieve man mijn ontrouw zal vergeven?
Ja.
We waren zo jong.
Da's geen excuus.
We waren getrouwd. Jij moest zonodig.
Ja.
Maar jij wilde het ook. - Jij verleidde mij.
Zal God mij vergeven?
Of zal mijn ziel gekweld worden voor wat wij deden?
Natuurlijk niet. God vergeeft alles.
Of niet, Martina?
Geliefde broeders en zusters.
Jullie weten op 15 december het 100 jaar geleden is...
dat onze lieve vader geboren is.
Philippa en ik hebben lang uitgezien naar deze dag.
We willen het vieren...
alsof onze vader nog steeds bij ons was.
Mijn zuster en ik zijn erg verdrietig...
vanwege de intolerantie en ruzies onder ons.
Vergeet alstublieft niet...
dat vrede en broederschap hier zou moeten heersen.
Ik doorzie je, Christopher. Jij bent een sluwe vos.
Halleluja.
Dit is het dan voor vandaag.
Dit komt uit Frankrijk.
Kom binnen.
Dit is voor madame Babette Hersant.
Dank u. - 't Is uit Frankrijk.
Ja, dank u.
't Is voor Babette.
Er is een brief voor jou, Babette.
Dank u wel.
Lieve hemel.
'k Heb gewonnen in de loterij!
10.000 franken.
Gefeliciteerd.
Gefeliciteerd, Babette.
Dank u.
Het moest wel gebeuren.
De Heer heeft gegeven en...
de Heer heeft genomen.
Dank voor uw hulp. - Graag gedaan.
Mag ik u om een gunst vragen, dames?
Natuurlijk, Babette.
Ga zitten, Babette.
Ik zou graag zelf het feestdiner...
voor uw vaders verjaardag bereiden.
Maar lieve Babette, het was niet onze bedoeling een feestdiner te geven.
Wij dachten aan een eenvoudige maaltijd,
besloten met een kopje koffie.
Je weet dat we onze gasten nooit méér kunnen geven.
Ik zou graag een Frans diner bereiden.
Een Frans diner?
Alleen deze ene keer. Alstublieft. Een echt Frans diner.
Goed, Babette.
We zijn het eens, Babette.
Ik zou voor dat diner willen betalen met mijn eigen geld.
Nee, Babette. Nee, Geen sprake van.
We kunnen dat niet accepteren. - Nee, we kunnen dat niet toestaan.
Dames,
heb ik u ooit om iets gevraagd?
Verhoor mijn gebed vandaag.
het komt uit mijn hart.
Babette heeft gelijk,
dit is de eerste keer dat zij ons iets vraagt...
en waarschijnlijk de laatste keer.
Zo zij het, Babette.
We zijn het eens, Babette. - Dank u wel.
Ik moet u echter vragen om een paar vrije dagen...
om mijn neef wat instructies te geven...
betreffende het diner.
O ja, je neef.
Je bent met zijn boot van Frankrijk naar Frederikshaven gekomen.
Neem een paar vrije dagen. - Natuurlijk, Babette.
Ik dank u, dames.
Ze zal binnenkort wel weggaan.
Haar hart is al in Frankrijk.
We moeten onze bejaarden niet verwaarlozen...
wanneer we weer alles zelf moeten doen.
Binnen een week is zij terug. - Ja, maar voor hoelang?
Dank je, Johannes.
Welkom terug, Babette. Goede reis gehad?
Heel goed. Dank u.
Heb je alles kunnen regelen en je neef ontmoet?
Ja, alles is goed gegaan.
Ik heb mijn neef een lijst gegeven...
van alles wat ik uit Frankrijk nodig heb.
Voorzichtig!
Goed.
Martina, ik maak me zorgen hierover.
Ik ben ook niet zo gelukkig met dit Franse diner.
Mijn kwarteltjes!
Daar is ze.
Gelooft zij God.
Alle goederen zijn veilig aangekomen.
Welke goederen, Babette?
De ingrediënten voor het diner. Het Frans diner.
Dat is toch zeker geen wijn?
't Is een Clos de Vougeot 1845...
van Chez Philippe, Rue Montorgeuil.
We bedoelden het goed.
Philippa en ik wilden alleen maar Babettes wens te vervullen.
We hadden geen idee hoe dit af kon lopen.
En nu...
hebben we ons blootgesteld...
aan gevaarlijke, of zelfs kwade machten.
Ik weet zelfs niet wat we te eten en te drinken krijgen.
Wat staat ons te wachten?
Heer, wees ons genadig.
O, vergeef me.
Niet huilen, Martina.
Jullie moesten eens weten hoe vaak...
ik nu aan mijn vader denk.
Ik voel dat hij mij aankijkt en ziet hoe zijn dochters...
zijn huis gebruiken voor een heksensabbat!
We zullen geen woord zeggen over het eten of drinken.
Halleluja.
Uit medeleven met onze zusters....
beloven wij, wat er ook gebeurt...
geen enkel woord te zeggen over het eten of drinken.
Geen enkel commentaar zal onze lippen ontsnappen.
De tong...
De tong, die vreemde, kleine spier...
Heeft grote en glorieuze daden voor de mensheid verricht.
Maar het is ook de bron van losgeslagen kwaad en dodelijk vergif.
Op de dag dat we plechtig eer bewijzen aan onze grote meester...
zullen we onze tongen gebruiken voor gebed...
uit dankbaarheid voor alles wat hij voor ons betekende.
Halleluja!
Verleen ons uw verlossing.
Het zal zijn alsof nimmer smaak gekend hebben.
<Jeruzalem, ons waarlijk huis,
<uw naam is ons zo lief.
<Uw lief'lijkheid gaat bovenal,
<U kleedt ons en U voedt ons...
<en nimmer geeft U ooit een steen...
<aan kind'ren smekend om wat brood.
Hier is een brief van mevrouw Lowenhielm.
Dank u. In de keuken is er wel iets ter verfrissing.
Dit komt van mevrouw Lowenhielm.
Ze schrijft dat ze onverwacht bezoek kreeg...
van haar neef, Generaal Lorens Lowenhielm.
Hij sprak met bewondering over onze vader.
Ze vraagt of ze hem vanavond mee mag nemen.
We kregen een brief van mevrouw Lowenhielm.
Haar neef, Generaal Lorens Lowenhielm, komt met haar mee.
Er zullen dus 12 mensen komen, niet elf.
De generaal is verbonden aan het Zweedse Hof.
In zijn jongere jaren woonde hij in Parijs.
Een generaal.
Geen probleem. Er is genoeg voor iedereen.
Dit is voor de schildpaddensoep.
O, ja?
Hou dit eind vast.
Heb je nog iets nodig, Babette?
Nee hoor. Alles is klaar.
De kaarsen.
IJdelheid.
Alles...
is ijdelheid.
Ik heb alles bereikt waar je van droomde...
en je ambitie bevredigd.
Maar waarom en waartoe?
Vanavond zullen wij tweeën tot een vergelijk komen.
Je moet mij bewijzen dat mijn keuze de juiste was.
Gods wil geschiede.
Goedenavond. Dank je, Philippa.
Kom binnen waar het warm is.
Ze zijn er.
<Jeruzalem, ons waarlijk huis,
<Uw naam is ons zo lief.
<Uw lief'lijkheid gaat bovenal.
<U kleedt ons en U voedt ons...
<en nimmer geeft U ooit een steen...
<aan kind'ren smekend om wat brood.
Zouden vele jaren van overwinningen...
eindigen in nederlaag?
Zo! Daar komt de generaal.
En onze aardige oude mevrouw Lowenhielm.
Zij is één van de getrouwen.
Welkom, u beiden.
Het was zo goed van u ons uit te nodigen.
Dank u voor de uitnodiging.
Dank u dat u er de reis voor over had.
Goedenavond, mevrouw Lowenhielm.
Goedenavond, goede zusters. Goedenavond, goede broeders.
Gaat u zitten.
Goedenavond.
- Goedenavond.
Kom binnen, waar het warm is.
Dank u.
Nu zijn we klaar om te serveren.
Babette zegt dat we klaar zijn.
Laten we aan tafel gaan.
Denk er aan, we hebben geen smaak meer.
Laat ons bidden met de woorden van de dominee.
Moge het brood mijn lichaam voeden.
Moge mijn lichaam mijn ziel gehoorzamen.
Moge mijn ziel verrijzen tot eeuwige dienst aan God.
Amen.
Geen woord over het eten. - Geen woord.
't Is als het huwelijk in Kana...
het eten is van geen belang.
We denken er niet eens aan.
Wonderbaarlijk!
Een Amontillado!
En de beste Amontillado die ik ooit geproefd heb!
Dit is zeer zeker echte schildpaddensoep.
En een overheerlijke!
Erik, nu de champagne. Eén glas per persoon.
En het glas van de generaal vullen wanneer het leeg is.
't Is vast een soort limonade.
Dit is heerlijk.
Alstublieft. - Dank je.
Nee maar, dit is Blinis Demidoff!
En dit moet een Veuve Clicquot 1860 zijn!
Ja... 'k ben bijna zeker dat het morgen de hele dag sneeuwt.
'k Zal nooit mijn eerste ontmoeting met de dominee vergeten...
noch zijn eerste preek.
Ik was een ontaarde en ruziezoekend persoon.
Ik probeerde een goed Christen te worden.
Weet je nog wat hij ons leerde?
'Kinderen, hebt elkander lief.'
Kinderen, hebt elkander lief.
Ik kan u verzekeren dat de dominees verzamelde preken...
tot de meest geliefde lectuur behoren van Hare Majesteit, de Koningin.
Dit moet in de grote glazen.
Voorzichtig.
Heel lekker.
Dit ook.
Weten jullie nog,
en dat moet een wonder geweest zijn,
dat de dominee beloofd had met Kerst te preken...
in de kerk aan de overkant van de fjord?
Twee weken lang was het weer zo slecht...
dat geen kapitein of visserman een overtocht zou riskeren.
De dorpelingen hadden alle hoop al opgegeven.
De dominee liet hen weten dat als geen boot beschikbaar was,
hij over de golven naar hen toe zou wandelen.
En zie, drie dagen voor kerst ging de storm liggen.
Er kwam een koudefront en de fjord vroor dicht.
Dit was in mensenheugenis nooit eerder gebeurd.
Op een dag in Parijs, nadat ik een dressuurwedstrijd won,
werd ik door Franse officieren uitgenodigd voor een diner...
in één van de beste restaurants, het Café Anglais.
De chefkok, tot mijn verrassing, was een vrouw.
We kregen Cailles en Sarcophage opgediend...
een door haar bedacht gerecht.
Generaal Galliffet, onze gastheer die avond,
vertelde dat deze vrouw, de chefkok...
de kunst verstond...
het diner te doen lijken op een liefdesverklaring.
Een liefdesverklaring zonder onderscheid...
tussen lichamelijke en spirituele aantrekkingskracht.
Generaal Gallifet zei, dat in het verleden...
hij een duel gevochten had voor de liefde van een prachtige vrouw...
maar dat er nu in Parijs geen enkele vrouw was...
waard om voor te sterven... behalve deze chef.
Ze werd beschouwd als een culinair genie.
Wat we nu eten...
is niets minder dan een Cailles en Sarcophage.
Halleluja.
Dit is een originele Caille en Sarcophage!
Ja. Dat is het.
Mensen moeten zich geen zorgen maken over...
maar ook de gedachte verwerpen aan eten en drinken.
Slechts dan kan hij eten en drinken met een schoon geweten.
Zoals onze dominee altijd zei:
'Dierbare broeders en zusters...
het enige wat we mee kunnen nemen uit dit aardse bestaan,
is dat wat we weggeven hebben.
Onze geliefde zusters zullen rijk zijn in het toekomstige leven.
Erik.
Nee, nee, nee.
Een heerlijke maaltijd, hè tante?
Ja. De storm is geluwd.
Water in de kleine glazen.
Alstublieft.
Ziet u deze prachtige druiven?
'En zij kwamen in de vallei Eskol...
en sneden een tak af met meerdere druiventrossen.
En twee van hen droegen het met zich mee.'
Genade en waarheid gaan samen.
Gerechtigheid en vrede zullen elkander kussen.
De mens in zijn zwakte en kortzichtigheid...
gelooft dat hij in zijn leven moet kiezen.
Hij beeft als hij denkt aan het risico.
Wij kennen de angst.
Maar nee.
Onze keuze is niet van belang.
Er komt een tijd dat onze ogen geopend worden.
En we realiseren ons...
dat genade oneindig is.
We hoeven het alleen af te wachten met vertrouwen...
en het ontvangen in dankbaarheid.
Genade stelt geen voorwaarden.
En zie!
Wat we ook kozen,
is ons gegeven.
En alles...
wat we verwierpen...
is ook gegeven.
Jawel, we krijgen zelfs terug wat we verwierpen.
Want genade en waarheid... ontmoeten elkaar.
En genade en zegen...
zullen elkaar kussen.
Alstublieft.
Boef! Je mij belazerd met dat hout dat je mij verkocht!
Jawel, beste broeder. Nog meer dan je denkt.
Wist ik.
Maar ik paste een trucje toe die je niet door had.
Dan verdiende ik het.
Jongen?
Is er nog meer Clos de Vougeot, beste jongen?
Mag de generaal nog wat Clo Jouvo? - Ja.
Erik, laat de fles op de tafel.
Na de koffie. In kleine glazen.
En ontsteek de kaarsen in de woonkamer.
Vie... mark... fine... champagne.
Moge deze maaltijd u bekomen zijn.
Dank u. Dank u.
God zegene je, lieve Solveig.
God zegene jou ook, lieve Anna.
God zegene jou, Christopher.
Mijn broeder.
<O, zie de dag die gaat verdwijnen...
<en hoe de zon in 't water baadt.
<De tijd voor rusten komt nabij ons,
<o, God die woont in hemels licht.
<O, Gij die boven alles troont,
<wees Gij ons licht in dit bestaan.
<Want onze tijd komt tot een einde...
<de dag maakt nu plaats voor de nacht.
<Hoe eindig is des werelds glorie,
<hoe kort de dag, hoe snel zij vliedt.
<O, God straal eeuwig uit uw licht...
<en houdt ons eeuwig in uw zicht.
Lorens...
we moeten naar huis.
De generaal en zijn tante willen vertrekken.
Dank u voor de heerlijke avond. - Bedankt voor je hulp.
Nogmaals, bedankt.
Ik was bij jou...
elke dag van mijn leven.
Zeg dat je het wist.
Ja, ik wist het.
Je moet ook weten dat ik bij je zal zijn...
elke dag die mij van nu aan gegeven wordt.
Elke avond zal ik met jou dineren.
Niet lichamelijk, hetgeen onbelangrijk is,
maar met mijn ziel.
Vanavond heb ik geleerd, mijn liefste...
dat in deze, onze mooie wereld...
alles mogelijk is.
<De klok slaat en tijd verstrijkt.
<De eeuwigheid is nabij.
<Laat ons de tijd gebruiken...
<om God te dienen met hart en ziel...
<opdat wij ons ware huis...
<vinden te uwer tijd.
De sterren zijn dichterbij gekomen.
Wellicht komen ze elke nacht dichterbij.
Wellicht komt er geen sneeuw dit jaar.
Halleluja.
Babette...
dat was inderdaad een voortreffelijk diner.
En ze vonden het allemaal voortreffelijk.
Ik was ooit de chefkok in het Café Anglais.
We zullen deze avond nooit vergeten...
wanneer je terug in Parijs bent.
Ik ga niet terug naar Parijs.
Je gaat niet terug naar Parijs?
Er is niemand daar die op me wacht.
Die zijn allemaal dood.
En ik heb geen geld.
Geen geld?
Maar de 10.000 franken?
Die heb ik uitgegeven.
10.000 franken?
Diner in het Café Anglais kostte 10.000 franken.
Maar lieve Babette...
je had niet alles wat je had aan ons moeten besteden.
Het was niet alleen voor u.
Nu zul je arm zijn voor de rest van je leven.
Een kunstenaar is nimmer arm.
Verzorgde je zulke diners in het Café Anglais?
Ik kon ze gelukkig maken...
wanneer ik gaf wat ik kon. Papin wist dat.
Achille Papin?
Ja.
Hij zei,
'Door de wereld klinkt een bede vanuit het hart van de kunstenaar:
Geef me een kans om mijn best te doen.'
Maar, Babette, dit is niet het einde.
Dat weet ik zeker.
In het paradijs...
zul je een groot kunstenaar zijn...
zoals God het bedoeld heeft.
Ah, hoe je de engelen in verrukking zult brengen!
Nederlandse ondertiteling door Hofhil Gedownload van www.nlondertitels.com